Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası ve Bilinmeyenler

Görme engellilik; kalıtımsal veya sonradan meydana gelen herhangi bir kusur sonucu bireyin görme yetisini kaybederek yaşamsal aktivitelerinin kısıtlandığı zihinsel ve fiziksel bozukluklardır. Görme engelli bireyler az görenler ve hiç görmeyenler (körler) olarak ikiye ayrılmaktadır. Körler; gerekli tıbbi ve cerrahi düzeltmelere rağmen iki gözle görme oranı 1/10’dan az olan ve görüş açısı 20 dereceyi geçmeyen bireyler olarak tanımlanırken; az görenler görme gücü 20/70 olan bireyler olarak tanımlanmaktadır. Yasal tanımlarda yer alan görme engelli sınırları kesin ve açık şekilde belirtilmiştir.

Görme Engelinin Nedenleri Nelerdir?

Görme yetersizliği çeşitli çevresel faktörlere bağlı olabildiği gibi nadir olarak genetik aktarım sonucu da oluşabilmektedir. Gebelik esnasında annenin röntgen ışınlarına maruz kalması, ateşli hastalık geçirmesi veya bilinçsiz ilaç kullanımı çocukta görme kusuru meydana getirebileceği gibi geçirilen kaza ve travmalar sonucu bireyin sinir sisteminin zedelenmesi durumunda kalıcı görme kusurları oluşabilmektedir. Göz sağlığı aynı zamanda beslenmeye de bağlıdır. A,C,E vitaminlerinin yetersiz alınması durumunda da göz hastalıklarıyla karşılaşılmaktadır.

Görme Engellilerin Kullandığı Araçlar Nelerdir? 

Görme engelli bireyler yaşamsal aktivitelerini sürdürebilmek için gün içerisinde pek çok araç ve gereçten yararlanmaktadırlar. Beyaz baston, konuşan ve titreşimli saatler, engel tanıma cihazları, konuşan bilgisayarlar bunlardan birkaçıdır. Beyaz baston, görme engelli bireylerin herhangi bir çarpma, düşme veya sakatlanma riskini azaltırken kendilerine olan güven duygusunu da artırmaktadır. Engel tanıma cihazları yaklaşık bir buçuk mesafe içerisinde herhangi bir tehlike olması durumunda sinyal vermektedir. Görme engelli bireylere özel olarak tasarlanmış kabartmalı saatler bulunmaktadır. Parmaklarıyla sayarak saatin kaç olduğunu anlarlar. Ekran koruyucu yazılım programları sayesinde bilgisayar da kullanabilmektedirler. Görme engelli bireylere özel olarak tasarlanmış bu aletlerin kullanımı ile başkalarına ihtiyaç duymadan kendi başlarına yaşamlarını idame ettirebilmektedirler.

Beyaz Baston Nedir?

Beyaz baston, görme engelli bireylerin yaşamlarını bağımsız şekilde sürdürebilmelerini sağlayan en önemli araçtır. Çağlar boyunca bağımsızlığın ve güvenliğin çeşitli araçları olmuştur. Görme engelli bireyler için de beyaz baston bağımsızlığın ve özgürleşmenin simgesi haline gelmiştir. Basit bir değneğin evrimsel süreçteki gelişimi ile pek çok farklı özellikte baston üretilmiştir. Beyaz baston görme engelli bireyleri engellere karşı korurken aynı zamanda sosyal çevreyle olan uyumlarını da artırmaktadır. Kişinin iç ve dış mekânlarda güvenli şekilde hareket edebilmesini sağlayan beyaz baston diğer bireylere karşı da bir farkındalık oluşturarak toplumdan soyutlanmamalarını sağlamaktadır. Bastonsuz hareket etmek, görme engelli bireyler için tehlikelere yol açmaktadır. Bu nedenledir ki beyaz baston görme engelli bireyler için vazgeçilmez bir tıbbi alettir.

Beyaz Baston İlk Ne Zaman Kullanıldı?

1921 yılında Londra’da geçirdiği trafik kazası sonucu görme yetisini kaybeden İngiliz fotoğraf sanatçısı James Biggs, çevredekilerin onun kör olduğunu anlayabilmesi amacıyla bastonunu beyaza boyamasıyla ilk defa beyaz baston kullanılmıştır. Biggs’in bu yaptığı oldukça dikkat çekmiş ve Şubat 1931’de Fransız Körler Örgütü, görme engelli bireylerin kullandığı bastonların beyaza boyanmasına karar vermiştir. Böylelikle beyaz baston dünya çapında bir simge haline gelmiştir. Toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla her sene 7-14 Ocak arası Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası olarak anılmaktadır. Resmi ve sivil kuruluşlar tarafından her yıl düzenlenen farkındalık çalışmalarıyla göz sağlığının önemi vurgulanmakta ve görme engelli bireylerin karşılaştığı sorunlara çeşitli çözüm yolları aranmaktadır.

13 Ocak 2023 06:32